Δευτέρα, 19 Ιανουαρίου 2015

Ποια είναι η αρχαιότερη πόλη της Ελλάδας:


Ο λόφος της Ασπίδας

 

Ο λόφος της Ασπίδας στέκεται στα βόρεια της πόλης του Άργους και πήρε το όνομά του από το γεγονός ότι πράγματι μοιάζει με ασπίδα, αν τον δει κανείς από ψηλά. Κοντά στους πρόποδές του υπάρχουν τα ερείπια των ναών του Δειραδιώτη Απόλλωνα και της Οξυδερκούς Αθηνάς, όπως περιγράφει και ο Παυσανίας κατά το πέρασμά του από την πόλη, οπότε και τους επισκέφτηκε από τη Δειράδα Πύλη που βρισκόταν εκεί κοντά. Οι δυο αυτοί ναοί δεν έχουν σωθεί σε καλή κατάσταση, μπορεί όμως κανείς να επισκεφτεί τα ερείπιά τους.
Ο λόφος, κατά ένα μεγάλο μέρος είναι κατάφυτος με δέντρα, πεύκα κυρίως, ενώ παραμένει γυμνός κατά ένα μεγάλο μέρος στη βορεινή του πλευρά. Έργα δενδροφύτευσής του έγιναν κατά τη δεκαετία του 1960, ενώ επίσης φωτίζεται με λαμπτήρες κατά τις βραδινές και νυχτερινές ώρες. Στην κορυφή του υπήρχε εστιατόριο και καφέ που πλέον δεν λειτουργούν, ενώ κάθε Ιούλιο εορτάζεται το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία που βρίσκεται στην κορυφή του.
Εκτός από αυτά, ο λόφος της Ασπίδας επιλέγεται καθημερινά από αρκετούς Αργείους ως τόπος εκγύμνασης, καθώς μπορούν να περπατήσουν ή να τρέξουν μέσα στη φύση, χωρίς το φόβο και το άγχος των αυτοκινήτων και της φασαρίας. Ένας πραγματικός πνεύμονας πράσινου και αναψυχής για την πόλη.
Παρ' όλα αυτά, αν και γίνονται κάποιες μικροπροσπάθειες, ο λόφος είναι αφημένος στην τύχη του. Λαμπτήρες σπασμένοι, οδόστρωμα σε κακή κατάσταση σε πολλά σημεία, παγκάκια ξεχαρβαλωμένα, απουσία πόσιμου νερού και άλλες προχειρότητες στον μοναδικό ίσως χώρο όπου οι Αργείοι θα μπορούσαν να απολαύσουν τη βόλτα τους και να κάνουν τη γυμναστική τους. Εάν οι ιθύνοντες πάρουν μάθημα από άλλες περιοχές, που σπεύδουν να αξιοποιήσουν τέτοια μέρη με κοινοτικά και όχι μόνο κονδύλια, είμαι βέβαιος πως η Ασπίδα θα μετατραπεί σε πόλο έλξης όλο και περισσότερων Αργείων και, γιατί όχι και επισκεπτών.

Πέρασε καιρός και η γη άρχισε να κατοικείται από ανθρώπους, αφού οι μεγαλύτερες και οι μικρότερες θεότητες, οι δυνάμεις και οι μορφές του σύμπαντος, οι αρχέγονες παρουσίες της ζωής ένιωθαν αδιάκοπα το κίνητρο του έρωτα και της αναπαραγωγής.
Αλλά η επιλογή κάποιου μεταξύ των αθανάτων είχε γίνει αυστηρά επιλεκτική. Σύμφωνα με τον Παυσανία (2, 15,5), οι τοπικοί μύθοι ανέφεραν ότι ο πρώτος άνθρωπος που κατοίκησε την Αργολίδα ήταν ο Φορωνέας, γιος του θεού-ποταμού Ίναχου και της νύμφης Μελίας.
Ο Ίναχος είχε επιλεγεί ως κριτής στη διαμάχη μεταξύ της Ήρας και του Ποσειδώνα για την κατοχή της περιοχής και προφανώς, εκτιμώντας τους συναισθηματικούς δεσμούς της θεάς με τη γη που είχε φιλοξενήσει το πρώτο αγκάλιασμα με τον άντρα της, αποφάσισε υπέρ της.
Από τότε η Ήρα τύγχανε ιδιαίτερης λατρείας στο Άργος. Ο Ποσειδώνας όμως πήρε πολύ άσχημα την αποτυχία που ματαίωνε τις φιλοδοξίες του να κατακτήσει ένα ζωτικό χώρο στη στεριά. Μια ανάλογη ήττα υπέστη και αλλού, όπως μαρτυρεί το πρώτο επεισόδιο της αθηναϊκής μυθολογίας.



Εκμεταλλευόμενος την ιδιότητά του ως βασιλιά της θάλασσας και όλων των υδάτων, ξέρανε τον Ίναχο και τον κατάντησε ένα χείμαρρο που γεμίζει νερό μόνο την εποχή των βροχών” και η τιμωρία επεκτάθηκε σ” ολόκληρη την περιοχή του Άργους, το οποίο η lλιάδα (Δ, στ. 171) περιγράφει με το επίθετο «πολυδίψιον».
Στο ίδιο εδάφιο, ο Παυσανίας αναφέρει ότι ο Φορωνέας «ο γιος του Ινάχου, συγκέντρωσε πρώτος τους ανθρώπους σε κοινωνικό σύνολο. Πριν οι οικογένειες ζούσαν σποραδικά και μόνες.
Ο τόπος όπου για πρώτη φορά συγκεντρώθηκαν ονομάστηκε Φορωνικόν. Αυτή η ένδοξη πρωτιά συνδυάζεται, στα πλαίσια της γενιάς του, με μια άλλη, εξίσου τιμητική.
Ο Φορωνέας απόκτησε μια κόρη με το όνομα Νιόβη, την οποία δεν πρέπει να συγχέουμε με την ομώνυμη και κακότυχη ηρωίδα που μεταμορφώθηκε σε πέτρα από τον πόνο για το θάνατο των παιδιών της, όπως διαβάσαμε στη μυθολογία της Θήβας.
Η Νιόβη της Αργολίδας δοξάστηκε, όπως αναγνωρίζουν ομόφωνα οι μυθογράφοι, όντας η πρώτη θνητή γυναίκα με την οποία ενώθηκε ερωτικά ο Δίας, αφού η μοίρα ήθελε εκείνη η γη να αποτελέσει για την Ήρα την αρχή του καλού και του κακού που έχουν ως αιτία, και για τους θεούς όπως και για τους ανθρώπους, την ηδονή του έρωτα.
Από τη λαμπρή ένωση γεννήθηκε ο ήρωας Άργος. Δεν είναι σαφές αν αυτός έδωσε το όνομά του στην πόλη του Φορωνέα ή αν σ” αυτόν οφείλεται η ίδρυση μιας νέας πόλης. Σε κάθε περίπτωση, οι Έλληνες θεωρούσαν το Άργος την αρχαιότερη πόλη της χώρας τους.
Κόσμησαν αυτό τον ασύγκριτο τίτλο ευγενείας μ” ένα στέμμα από θαυμάσιους μύθους, οι οποίοι αφήνουν να διαφανούν τα γεγονότα που έδωσαν μορφή στον ελληνικό πολιτισμό μέσω των σχέσεων με τους άλλους πολιτισμούς της ανατολικής Μεσογείου.
Στην lλιάδα οι πολεμιστές της Ελληνικής στρατιάς αποκαλούνται Αχαιοί, αλλά και Αργείοι και Δαναοί, ένα άλλο όνομα το οποίο, όπως θα δούμε, ανήκει στη μυθολογική παράδοση του Άργους.
Έχουν προταθεί διάφορες ερμηνείες γι” αυτό το γεγονός. Ίσως όμως θα πρέπει να αναγνωρίσουμε και σ” αυτό τα ίχνη της πανάρχαιης παράδοσης που συνέδεε το Άργος με τις πρώτες εκδηλώσεις της οργανωμένης κοινωνικής συμβίωσης στην Ελληνική Γη.

Δεν υπάρχουν σχόλια: